{"id":917,"date":"2012-01-08T10:47:04","date_gmt":"2012-01-08T08:47:04","guid":{"rendered":"http:\/\/www.krundalen.no\/blogg\/?page_id=917"},"modified":"2012-01-08T11:01:28","modified_gmt":"2012-01-08T09:01:28","slug":"utsendingar-fra-sogn-og-fjordane-pa-malmannsstemna-1906-kjelda-2006","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/www.krundalen.no\/blogg\/tekstar\/popul%c3%a6rfaglege-arbeid\/utsendingar-fra-sogn-og-fjordane-pa-malmannsstemna-1906-kjelda-2006\/","title":{"rendered":"Utsendingar fr\u00e5 Sogn og Fjordane p\u00e5 M\u00e5lmannsstemna 1906 (Kjelda 2006)"},"content":{"rendered":"

Hoel, Oddmund L. (2006). Utsendingar fr\u00e5 Sogn og Fjordane p\u00e5 M\u00e5lmannsstemna 1906. Kjelda<\/em> (3), 26-27. [Nettutg\u00e5ve, Fylkesarkivet<\/a>]<\/p><\/blockquote>\n

Det er noko tilfeldig at Noregs M\u00e5llag har eit 100-\u00e5rsjubileum \u00e5 feira i \u00e5r. Skipinga av eit landslag stod ikkje p\u00e5 saklista til den store m\u00e5lmannsstemna som vart halden i Oslo 3.-5. februar 1906. Initiativtakarane ville eigenleg berre f\u00e5 i stand eit representativt m\u00f8te av m\u00e5lfolk som kunne forma ut eit m\u00e5lprogram p\u00e5 vegne av m\u00e5lfolket dagen f\u00f8r landsm\u00f8tet i Venstre, som tok til i Oslo 5. februar. Skipinga av eit landslag kom som eit benkeframlegg ein sein nattetime p\u00e5 stemna fr\u00e5 bladstyraren i Gula Tidend i Bergen, Johannes Lavik<\/a>.<\/p>\n

Utsendingane tenkte seg nok s\u00e5leis ikkje kva for ei historisk hending som stod for d\u00f8ra d\u00e5 dei drog til Turnhallen i Oslo og var kanskje ikkje klare over det d\u00e5 dei drog heim att heller. Heilt sikre er me ikkje p\u00e5 kven som var til stades p\u00e5 stemna, for nokon offisiell protokoll ligg ikkje f\u00f8re. Det skulle enno ta mest ti \u00e5r f\u00f8r Noregs M\u00e5llag kom skikkeleg i drift. Men held ein saman listene over p\u00e5melde utsendingar som vart prenta i Den 17de Mai<\/em> omkring stemna og namna p\u00e5 dei som tok ordet etter avisreferata og dei handskrivne referata, f\u00e5r me ei liste p\u00e5 138 namn som truleg er nokolunde komplett.<\/p>\n

Dei som har skrive om stemna, har slege fast at ho var austlandsdominert, og det er ikkje til \u00e5 undrast over. Innkallinga var prenta i Den 17de Mai<\/em> med under tre vekers varsel. Dette var midtvinters og f\u00f8r det var jarnbanesamband fr\u00e5 Oslo til Bergen og Trondheim. Heile 75 prosent av utsendingane var s\u00e5leis busette p\u00e5 Austlandet. Fr\u00e5 dei fire vestlandsfylka m\u00f8tte 14 utsendingar, fr\u00e5 Tr\u00f8ndelag og Nord-Noreg til saman berre ti. Tre av utsendingane var busette i Sogn og Fjordane. Dei tre sterkaste fylka p\u00e5 statistikken var Oslo (23 utsendingar), Hedmark (19) og Akershus (16)<\/p>\n

Ser me derimot p\u00e5 kvar utsendingane var f\u00f8dde<\/em>, blir biletet eit heilt anna. Eg har til no identifisert f\u00f8destaden til 112 av utsendingane. Etter dette \u201detniske\u201d kriteriet blir Sogn og Fjordane det kl\u00e5rt best<\/em> representerte fylket med 18 utsendingar. Deretter kjem M\u00f8re og Romsdal (12), Hordaland (10) og Aust-Agder (10). Det som skulle visa seg \u00e5 bli kjerneomr\u00e5det for nynorsken, teikna seg alts\u00e5 av alt p\u00e5 utsendingslista til m\u00e5lmannsstemna i 1906.<\/p>\n

Dei tre utsendingane med fast bustad i Sogn og Fjordane, var:<\/p>\n