No p\u00e5 ny\u00e5ret har ub\u00e5tjakta i Sognefjorden i november 1972 igjen dukka opp i media. Firda har f\u00e5tt tak i \u2019nyleg nedgraderte dokument\u2019 fr\u00e5 Forsvaret, og somme media har lagt fram dette som ei stadfesting p\u00e5 at det var ein sovjetisk ub\u00e5t i Sognefjorden i 1972.<\/p>\n
Eg veit fint lite om saka, men p\u00e5 Statsarkivet i Bergen f\u00f8r helga l\u00e5g det ei mappe om ub\u00e5tsaka som ser ut til \u00e5 stamma fr\u00e5 presse- og informasjonsavdelinga i Forsvarets overkommando. Prim\u00e6rkjelder er som kjent det beste, og alltid betre enn medieoppslag, s\u00e5 her ligg den sentrale rapporten i mappa<\/a> (pdf, 15 Mb). Det er ein slags \u2019sluttrapport\u2019 om ub\u00e5tjakta av kommand\u00f8ren for sj\u00f8stridskreftene i S\u00f8r-Noreg med merknader fr\u00e5 \u00f8vstkommanderande i S\u00f8r-Noreg, dagsett 24.1.1973. Rapporten var opphavleg gradert \u2019hemmeleg\u2019 og vart avgradert i januar 2006.<\/p>\n Det er mogleg det framleis finst graderte dokument om saka, men eg ville ikkje vedda mykje p\u00e5 at dei inneheld opplysningar som avvik dramatisk fr\u00e5 konklusjonen i analyserapporten. S\u00e5 den som vil finna ut meir om dette, b\u00f8r nok heller sjekka om det finst avgraderte dokument om saka i gamle sovjetiske milit\u00e6rarkiv.<\/p>\n Kva st\u00e5r s\u00e5 i rapporten? Det er berre \u00e5 lesa sj\u00f8lv, men dette st\u00e5r iallfall: Eit par av dei sentrale avsnitta:<\/p>\n Rapport fr\u00e5 \u00d8vstkommanderande i S\u00f8r-Noreg, 24.1.1973: Rapport fr\u00e5 Kommand\u00f8ren for sj\u00f8stridskreftene i Forsvarskommando S\u00f8r-Noreg, 24.1.1973: Det har vore ei rekkje medieoppslag om saka med bakgrunn i dei same dokumenta. Grundigast var ei sak i BT-magasinet over mange sider 20.2.2010 (ikkje p\u00e5 nettet).\u00a0<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" No p\u00e5 ny\u00e5ret har ub\u00e5tjakta i Sognefjorden i november 1972 igjen dukka opp i media. Firda har f\u00e5tt tak i \u2019nyleg nedgraderte dokument\u2019 fr\u00e5 Forsvaret, og somme media har lagt fram dette som ei stadfesting p\u00e5 at det var ein … Les meir
\n* Forsvaret er ikkje sikker p\u00e5 at det var ein framand ub\u00e5t i Sognefjorden i november 1972, og langt mindre ein «sovjetisk». Media som hevdar dette, overdriv med mindre dei byggjer p\u00e5 andre kjelder.
\n* Men Forsvaret reknar det som sannsynleg<\/em>. S\u00e5 tidlegare marineoffiserar som avfeiar det heile som t\u00f8v, g\u00e5r s\u00e5leis iallfall imot vurderingar sj\u00f8forsvarsleiinga gjorde i 1972\/73.
\n* Operasjonsreglane gjorde at det ville ta minst 20 minutt fr\u00e5 observasjon til \u00e5tak p\u00e5 ein neddykka ub\u00e5t, og p\u00e5 den tida skulle det sleppast s\u00e5 mange handgranatar og s\u00f8kkjeminer at ub\u00e5ten var skremd langt vekk.<\/p>\n
\n\u201d3. Ingen av de iakttagelser og tekniske observasjoner som ble gjort var av en slik natur at man kan fastsl\u00e5 at en fremmed undervannsb\u00e5t var til stede i Sognefjorden i det aktuelle tidsrom. … Sammenholder man imidlertid alle de iakttagelser og tekniske observasjoner som ble gjort m\u00e5 konklusjonen bli at det er OVERVEIENDE SANNSYNLIG at en fremmed undervannsb\u00e5t befant seg neddykket i Sognefjorden i det aktuelle tidsrom.\u201d<\/p>\n
\n\u201d27. De fleste observasjoner og meldinger om ukjent ub\u00e5t i Sognefjorden, KNM \u201dSKLINNA\u201ds hydrofonkontakt og P3B\u2019s kontakt sannsynliggj\u00f8r at det har v\u00e6rt en fremmed ub\u00e5t i Sognefjorden. Selv om man ikke har konkrete beviser for tilstedev\u00e6relsen er sannsynligheten s\u00e5 stor at de iverksatte tiltak m\u00e5 sies \u00e5 v\u00e6re fullt rettferdiggjort.\u201d<\/p>\n